رابطه روزی و افزایش جمعیت

کمتر یا بیشتر مسئله این نیست


دغدغه ای که این روزها بعضی ها وقتی صحبت از ازدیاد جمعیت می شود مطرح می کنند، گرانی و وضع اقتصادی نا مناسب خانواده هاست، که چرا و چگونه می شود در این شرایط افزایش جمعیت داشته باشیم؟


کمتر یا بیشتر مسئله این نیست

واحه :پایگاه سبک زندگی ولایی : تا صحبت از ازدیاد جمعیت می شود همه می گویند شرایط زندگی این روزها اجازه این کار را نمی دهد و همه اشاره ها به دولت برمی گردد که آنها شرایط را مهیا نکرده اند و امروز حرف از افزایش جمعیت می زنند. این درست است که شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه در فراهم شدن زمینه مساعد جهت افزایش جمعیت بسیار تاثیر گذار است اما می توان از زاویه ای دیگر نیز به راهکار های حل این معضلات نگریست و آن تغییر سبک زندگی و بهینه کردن آن بر اساس سبک زندگی اسلامی است.

اگر کمی دقیق تر و موشکافانه تر به این قضیه بنگریم متوجه می شویم که معضل اصلی ما چه در ازدواج ها و چه در مسئله فرزند آوری سبک زندگی نادرستی است که دشمن بسیار هدفمند و برنامه ریزی شده از سالها پیش روی آن کار کرده است و ما نیز ناآگاهانه آن سبک را پذیرفته ایم و بر اساس آن زندگی می کنیم.

یکی از زوایای این نوع سبک زندگی نوع مدیریت اقتصادی درون خانواده است. زندگی خانواده ها اگر بر اساس ساختارهای اسلامی مدیریت شود و پارامتر های اقتصادی مطرح شده در اسلام در آنها لحاظ شود ، بسیاری از معضلات اقتصادی درون خانوادگی حل خواهد گشت . در واقع ما با لحاظ کردن شیوه های اسلامی در مدیریت اقتصادی درون خانواده هامان می توانیم اقتصاد مقاومتی را در سطح جامعه کوچک خانواده پیاده کنیم. بدین صورت که تنظیم شرایط مالی در خانواده ها به گونه ای باشد که تاثیر پذیری کمتری از شرایط اقتصادی جامعه داشته باشند.

از جمله پارامتر های اقتصادی –اسلامی که باید در خانواده ها پیاده شود تا سبک زندگی آنها به شیوه صحیح اسلامی مدیریت شود و اقتصاد آنها مقاومتی گردد، می توان به کسب مال حلال، قناعت ، عدم اسراف ، دوری از تجمل گرایی و پرداخت صدقات واجب و مستحب اشاره کرد. اگر فقط همین شاخص ها در زندگی ما به نحو صحیح و مطابق آنچه در اسلام گفته شده رعایت شود تغییرات بسیاری در وضعیت اقتصادی درون خانواده را شاهد خواهیم بود.

کسب حلال

در دین اسلام کسب حلال واجب است و اگر کسب حلال نباشد حتی اگر رشد ظاهری پیدا کند بی برکت می شود.مسئله ای که این روزها کمتر به آن توجه می شود که مهمتر از بدست آوردن مال کثیر برکت مال است که با کسب حرام از بین میرود.

- رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید:  "طَلَبُ الْحَلالِ فَریضَةٌ عَلی کُلِ مُسْلِمٍ وَ مِسْلِمَةٌ" سعی و تلاش در جهت به دست آوردن درآمد حلال، بر هر مرد و زن مسلمان واجب است. (بحار النوار،ج 100، ص 9)

- امام صادق ـ علیه السّلام ـ می فرماید: "من لم یستحی مِن طلبِ المعاش خَفَّت مؤونَتُهُ وَرُخیَ باله و نُعِّمَ عِیالُهُ" کسی که از طلب حلال شرم نکند، بارش سبک، سختی هایش آسان و خانواده اش در رفاه قرار می گیرند . (بحار الانوار، ج 67، ص 313)

- امام علی علیه السلام می فرماید: " اِنَّ الْحَرامَ لَا یَنْمِی و اِنْ نَمَی لَمْ یُبَارَک فِیهِ"  مال حرام رشد نمی کند و اگر رشدی هم داشته باشد، در آن برکتی نخواهد بود.(کافی، جلد 5، ص125)

پس اگر کسبمان حلال باشد مالمان برکت پیدا می کند.

قناعت

قناعت از نظر لغوی به معنای اکتفا کردن به اندک از آنچه مورد نیاز انسان است ودر اصطلاح شرعی صفتی است که با تکرار و تمرین در انسان بصورت ملکه ای درمی آید که باعث خشنودی و راضی شدن به چیز کم و نگه داشتن نفس از زیاده خواهی می شود.  خداوند حد و حدود هر چیزی را در مصرف شخص معین کرده است. باید توجه داشت که بیشتر از آن حدی که معین شده و بیشتر از حد لزوم صرف و خرج نشود(. مفردات راغب، کتاب قاف، ص۴۱۳.   ) 

اگر ما در زندگی خود قناعت پیشه کنیم و بسیاری از زیاده خواهی ها و تجملات و چشم و هم چشمی ها را کاهش دهیم قدم موثری در جهت بهبود وضعیت اقتصادی خانواده برداشته ایم.

حضرت علی علیه السلام می فرمایند:" القناعهُ راسِ الغِنی" قناعت راس بی نیازی و ثروت است.( میزان الحکمه ص ۲۸۱ – ۲۰۸)

اگر قناعت کردن در خانواده ها به عنوان یک اصل حاکم شود بسیاری از نیاز های غیر ضروری از دوش خانواده برداشته می شود.

اسراف

اسراف هرگونه تجاوز از حدّ اعتدال و گرایش به افراط یا تفریط را در برمی‌گیرد با صرف مال در موارد ناشایست، اسراف مصداق پیدا می‌کند. (عوائد الایام، ص۶۳۵)

در آیه 31 سوره اعراف چنین آمده است: کُلُوا وَ اِشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا؛ نهی در «لاتسرفوا» مطلق است بنابراین موارد ذیل را شامل می‏شود: الف) دور ریختن غذا و استفاده صحیح نکردن از آن؛ ب ) پرخوری و بیش از حد نیاز خوردن؛ ج ) اسراف در خوردن از الوان مختلف خوردنی‏ها و آشامیدنی‏ها؛ یعنی، هر چه را انسان هوس کرد بلا درنگ سراغ آن برود. از نبی اکرم(ص) نقل شده که می‏فرماید: انّ من الاسراف ان تأکل کل ما اشتهیت‏؛ از موارد اسراف این است که هر چیزی را هوس کردی بخوری». د ) اسراف در کیفیت؛ بدین معنی که وقتی غذای مورد نیاز بدن با هزینه کمتری تأمین می‏شود به قدری کیفیتش را بالا ببرند که چندین برابر هزینه پیدا کند؛ قهراً این هم اسراف خواهد بود. آیا سفره‏های رنگینی که برخی مردم برپا میکنند با آن هزینه‏های سرسام‏آور اسراف نیست؟

امام صادق علیه السلام فرمودند: "لِلمُسرِفِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَشتَرى ما لَیسَ لَهُ وَ یَلبِسُ ما لَیسَ لَهُ و َیَاکُلُ ما لَیسَ لَهُ"

اسراف کننده سه نشانه دارد: آنچه در شأنش نیست خریدارى مى‏ کند، آنچه در شأنش نیست مى‏ پوشد و آنچه در شأنش نیست مى‏ خورد.

(خصال ص 121 ، ح 113 -تفسیر نورالثقلین ج1، ص772، ح 313 )

از مصادیق اسراف

 "مَنْ أَعْطَى فِی غَیْرِ حَقٍّ فَقَدْ أَسْرَفَ"(بحارالأنوار، ج‏66، ص‏261) کسی که در غیر حق پول خرج کند اسراف کرده است. پس هر کسی که در راه حق نباشد و باطل باشد اسراف است. مثلاً برای چیزهای تزئینی، مد، دکور، هوس، باطل پول بدهد.

"إِنَّمَا السَّرَفُ أَنْ تَجْعَلَ ثَوْبَ صَوْنِکَ ثَوْبَ بِذْلَتِکَ"(کافى، ج‏6، ص‏441) اگر لباس مهمانی را در خانه بپوشید، اسراف است. البته خانم ها به این حدیث عمل می‌کنند و لباسهای خوبشان را برای میهمانی می‌گذارند و برای شوهرشان نمی‌پوشند. اگر با لباس نو روی خاک بنشینید اسراف است.

 "إِنَّمَا السَّرَفُ أَنْ تَجْعَلَ ثَوْبَ صَوْنِکَ ثَوْبَ بِذْلَتِکَ" یعنی لباس میهمانی را لباس کار و خانه قرار بدهی. اگر کسی در خانه با کفش شبرو راه برود اسراف است. و یا با کفش روی قالی راه برود.

"إِنَّ لِلسَّخَاءِ مِقْدَاراً فَإِنْ زَادَ عَلَیْهِ فَهُوَ سَرَفٌ" (أعلام‏الدین، ص‏313) یعنی سخاوت مقداری دارد و بیش از آن مقدار اسراف است.

"أَدْنَى الْإِسْرَافِ هِرَاقَةُ فَضْلِ الْإِنَاءِ وَ ابْتِذَالُ ثَوْبِ الصَّوْنِ وَ إِلْقَاءُ النَّوَى"(کافى، ج‏6، ص‏460) اگر کسی آب بخورد و باقی مانده آبش را بیرون بریزد، اسراف است یا خرما بخورد و هسته آن را دور بریزد.

"إن من السرف أن تأکل کلما اشتهیت"(مجموعةورام، ج‏2، ص‏229) اینکه انسان به هر چیزی رسید بخورد و چیزی هم می‌خورد که دیگری راخنثی نماید. مثلاً خرما و هندوانه، سپس چایی نبات و کاهو سکنجبین، که در گرمی و سردی متضاد هم هستند تا گرمی وسردی‌اش نکند. اگر انسان هر چیزی خورد اسراف است.

 اگر اصل ترک اسراف در زندگی حاکم شود بسیاری از هزینه ها مانند هزینه آب و برق و گاز و هزینه خرید مواد غذایی و پوشاک کاهش پیدا می کند.

صدقات

در اسلام سفارش بسیاری بر پرداخت صدقات شده است. برخی صدقات مانند خمس و زکات واجب و برخی مستحب هستند. پرداخت این صدقات اعم از واجب و مستحب اثرات بسیاری بر وضعیت اقتصادی خانواده دارد. قرآن کریم موضوع صدقه را به شکلى بسیار زیبا و قشنگ و بى نظیر طراحى کرده و توضیح مى دهد، و نقش آن را در زندگى انسان بیان مى کند که درس ‍ جالبى است :

«مَثَل الّذین یُنفقون اءموالَهم فى سبیل اللّه کمثل حبّة اءنبتت سبع سنابل فى کلّ سنبلة مائة حبّة و اللّه یضاعف لمن یشاء و اللّه واسع علیم(261 بقره) وصف [بخشش ] کسانى که دارایى هاى خود را در راه خدا هزینه مى کنند، بسان وصف دانه اى است که هفت خوشه رویانیده ، و در هر خوشه اى یک صد دانه است ؛ و خدا براى هر کس بخواهد، [آن را] چند برابر مى سازد، و خدا گشایشمند و داناست

 الّذین ینفقون اءموالهم فى سبیل اللّه ثمّ لا یتبعون ما اءنفقوا منّا و لا اءذىً لهم اءجرهم عند ربّهم و لا خوف علیهم و لا هم یحزنون(262 بقره). کسانى که دارایى هاى خویش را در راه خدا هزینه مى کنند، آن گاه از پى آنچه هزینه نموده اند، نه منّتى مى نهند و نه آزارى مى رسانند، پاداششان نزد پروردگارشان براى آنان [محفوظ] است ؛ و آنان نه بیمى خواهند داشت و نه اندوهگین مى شوند.

اثرات پرداخت صدقه

امام علی (علیه السلام) فرمود: "با صدقه دادن، روزی را فرود آورید." (نهج البلاغه، ح 7196)

"الْبِرُّ وَ الصَّدَقَةُ یَنْفِیَانِ الْفَقْرَ" نیکی کردن و صدقه دادن فقر را از بین می برد.( من لایحضره الفقیه، ج2، ص66)

صدقات موجب افزایش روزی و از بین رفتن فقر می شود.

همانطور که ملاحظه می کنید چهار عنصر : قناعت ، ترک اسراف ، مال حلال و صدقات ستونهای اقتصادی خانواده را بسیار مستحکم میکند و به گونه ای آن را انعطاف پذیر می سازد که کمتر تحت تاثیر شرایط اقتصادی جامعه قرار می گیرد. این ساختار پویایی لازم برای مقاومت در برابر هر شرایط اقتصادی را داراست.

لذا اگر به کلام خداوند از عمق جان ایمان بیاوریم که : إِنَّ رَبَّکَ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاء وَیَقْدِرُ إِنَّهُ کَانَ بِعِبَادِهِ خَبِیرًا بَصِیرًا ؛ با توکل بر خدا و زندگی به سبک اسلامی خواهیم توانست از بسیاری از مشکلات اقتصادی امروز عبور کرده و خود با اصلاح ساختار های درونی خانواده و حاکم کردن این ساختارها بر زندگی فرزندانمان بر مشکلات فائق آئیم.

به بیان دیگر، ریشه مشکلات اقتصادی در تعداد نفرات خانواده نیست بلکه در نوع نگاه خانواده به مقوله اقتصاد نهفته است. خانواده ای که برای حفظ ظاهر یا چشم و هم چشمی هزینه های گزافی را بابت امور غیر ضروری بر خود تحمیل می کند، یا با اسراف سرمایه های خود را از بین می برد و همواره به بالاتر از خود نگاه می کند، طبیعتا به صورت مداوم با محدودیت های اقتصادی دست و پنجه نرم می نماید. چنین خانواده ای که درگیر محاسبات مادی است، با یک حساب سرانگشتی به این نتیجه می رسد که افزایش تعداد فرزندان یعنی محدودیت بیشتر در تصرف منابع، در یک چنین خانواده ای همه اعضا برای کسب منابع بیشتر در تلاشند و خانه عملا به یک بنگاه اقتصادی مبدل می شود.

با اصلاح نگرش خانواده به مسائل اقتصادی و حذف اسراف و تبذیر و هزینه های غیر لازم و جایگزین کردن راهکارهای اقتصادی اسلام در خانواده، بخش اعظمی از مشکلات اقتصادی خانواده ها رفع خواهد شد که این خود به نوعی بزرگترین مانع روانی فرزندآوری را در جامعه ما از میان خواهد برداشت.


افزایش جمعیت     مسئله جمعیت     فرزند آوری                                
نام شما:


ایمیل شما:
نظر شما:



حدیث روز
الحذر الحذر، فولله لقد ستر حتی کانه قدر غفر ؛ هشدار هشدار! به خدا سوگند چنان پرده پوشی کرده که پنداری تو را بخشیده است. نهج البلاغه؛ حکمت 30:امیر المومنین علی علیه السلام
نظر سنجی

نظر شما در مورد طرح جدید و گرافیک واحه چیست؟؟

عالی
خوب
متوسط
ضعیف
مشاهده نتایج