Sun 10 Aug - 15:18 بسط ید ولی

مفهوم شناسی

مفهوم بسط ید به عنوان یک موضوع فقهی و در رابطه با برخی شئون امامت که جنبه اجرایی دارد مطرح می گردد و مراد از آن حاکمیت بالفعل امام علیه السلام یا نائب او می باشد که به واسطه آن برخی از احکام که مشروط به تحقق آن حاکمیت است اجرا می گردد. البته این مفهوم از زاویه ای دیگر و از منظر تشکیک در مراتب بسط ید قابل واکاوی و بازشناسی است.

مفهوم بسط ید از جایی که با تحقق حاکمیت عینیت پیدا می کند، برای ظهور تام در عرصه امت اسلامی، با لوازم و ضروریات حاکمیت نسبت مستقیم برقرار می سازد. از این حیث اگر به مفهوم بسط ید با دید عینی تری نگریسته و محدوده عمل آن، اجرای حدود الهی در عالم در نظر گرفته شود، آنگاه با مفهوم ضدی در مقابل بسط ید مواجه می شویم که با اجرای حدود الهی مخالفت می نماید. ما این مفهوم ضد را عنصر معارض می نامیم.

حاکمیت ولی الهی دارای دو شان است، یک شان حقیقی و یک شان عینی، شان حقیقی عبارت است از مراتب هستی شناختی ولی الهی و نسبت و جایگاه وی در عالم که از سوی خداوند به صورت تام و تمام در کائنات تصرف دارد، جنبه دیگر این حاکمیت عبارت از عینیت این حقیقت در عالم است که این عینیت یافتن الزامات و ضروریاتی را در بر دارد که شرایط ظهور حاکمیت الهی را فراهم می نماید. یکی از این ضروریات یا عمده این ضروریات عبارت از ایجاد یک نیاز عمیق و خواست فراگیر  و اراده مطلق در جامعه برای تحقق حاکمیت ولی الهی است. حاکمیت ولی در جامعه نشات گرفته از ولایت الهی است، و عنصر معارض که با تحقق این حاکمیت معارضه می کند، دستگاه ولایت طاغوت است. اگرچه این معارضه در ابتدا دایر بر عدم تشکیل حاکمیت ولی الهی است، ولی در ادامه و با تشکیل حاکمیت الهی این معارضه خود را در تلاش برای محدود کردن نفوذ حاکمیت ولی الهی(بسط ید ولی) و عدم تحقق اهداف تشکیل این حاکمیت است. بر این اساس شدت و ضعف این معارضه، تعیین کننده شدت و ضعف بسط ید ولی در تحقق اهداف حکومت الهی است.

برای روشن شدن ذهن به مثال هایی از تاریخ صدر اسلام رجوع می کنیم که در آن محدودیت های ایجاد شده توسط دستگاه طاغوت و متولیان به ولایت طاغوت در مسیر بسط ید ولی ایجاد شده و نتایج جبران ناپذیری را در مسیر کمال جامعه اسلامی به بار آورده است.

-         احساس خطر پیامبر با توجه به شناخت ایشان از شرایط جامعه اسلامی در واکنش به معرفی امیر المومنین به عنوان جانشین

-         حجة الوداع و ماجرای ترور پیامبر اسلام در عقبه توسط اصحاب صحیفه؛ پیامبر حتی پس از شناسایی منافقان از مجازات آن ها خود داری می نمایند و علت این امر را عدم پذیرش مردم معرفی می کنند.

-          روزهای آخر عمر پیامبر گرامی اسلام است. بیماری پیامبر شدت پیدا کرده و حضرت لشکر اسامه را به سوی شام روانه می فرمایند و متخلفان از این سپاه را لعنت می نمایند، بعد همین لعنت شدگان توسط پیامبر به مدینه می آیند و زمینه یک کودتای نظامی و سیاسی را در سقیفه پی ریزی می نمایند.

-         روز های آخر عمر پیامبر گرامی اسلام، حضرت می خواهند وصیتی بنویسند تا مانع از گمراهی امت پس از ایشان شود که یکی از همان اصحاب صحیفه و رئیس کودتاچیان سقیفه، شانتاژ می کند و مانع می شود.

از این دست مثال ها در تاریخ اسلام کم نیست، پس از آنکه دستگاه طاغوت در لباس کافران قریش موفق نشد مانع از تشکیل حاکمیت الهی و حکومت اسلامی شود، با لباس منافقان تمام سعی و تلاش خود را در کاهش بسط ید ولی در اجرای حدود الهی نمود.

آنچه در وقایعی از این دست بیشتر رخ نمایی می کند، عدم حضور مردم در مواقع حساس اینچنینی است، در واقع طراحی جریان طاغوت با عدم همراهی ولی توسط مومنین، جبهه معارضعه علیه ولی الهی را کامل می کند. اما نکته اساسی و مهم این بحث، اشاره به نقش مومنین و به اصطلاح جبهه حزب الله در جامعه اسلامی دارد. عناصری مانند بصیرت، زمان آگاهی و اقدام به موقع، حضور در صحنه و مطالبه حق از جمله مواردی هستند که عدم ظهور هریک از آن ها در وقایعی مانند وقایع فوق، فاجعه بار ترین نتایج را برای آحاد جامعه اسلامی به بار آورده است.